Wspólnie z samorządami gmin zapobiegamy bezdomności zwierząt

OBSZARY DZIAŁANIA

Fundacja ZWIERZ wspiera działania podejmowane przez gminy mające na celu zapobieganie i likwidację zjawiska bezdomności zwierząt oraz humanitarne ich traktowanie.

Powszechne i jednoczesne wprowadzenie dwóch działań – kastracji i znakowania zwierząt to najbardziej skuteczna i humanitarna metoda zapobiegania bezdomności zwierząt. Trwałe ubezpłodnienie zapewni kontrolę nad liczbą przychodzących na świat zwierząt – w ten sposób zapobiegniemy narodzinom zwierząt niechcianych. Trwałe znakowanie – wszczepienie mikroczipa (transpondera) pozwoli na szybki powrót zwierzęcia do domu, zaś w przypadku kotów wolno żyjących oznakowanie ich ucha znacząco ułatwi kontrolę populacji i zapobiegnie ponownemu, niepotrzebnemu odławianiu.

Istotny wpływ tych działań na skuteczne zmniejszanie bezdomności zwierzą potwierdza Najwyższa Izba Kontroli w wynikach kontroli P/16/058 i zaleca ich stosowanie przez gminy, na których barkach spoczywa zapewnienie opieki zwierzętom bezdomnym oraz zapobieganie bezdomności zwierząt.
Wiemy, że na barkach gmin spoczywa realizacja wielu zadań, proponujemy więc udzielenie wsparcia finansowego. Realizowane ono będzie w formule „pół na pół”. Każda gmina włączająca się do Akcji Kastracja! będzie zobowiązana przeznaczyć 5000 zł na dofinansowanie zabiegów, zaś Fundacja ZWIERZ przekaże drugą część – kolejne 5000 zł.

Zabiegi, o których mowa powyżej to: kastracja psów i kotów utrzymywanych przez mieszkańców gminy oraz kotów wolno żyjących bytujących na jej terenie. Środki finansowe przekazywane będą gminie na podstawie porozumienia i umowy darowizny, a ich wydatkowanie odbędzie się na podstawie przepisów programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt, przy czym koszt zabiegów będzie pokrywany w 100%.
Podstawową prawną formą działania gmin w zakresie realizacji zadań dotyczących bezdomności zwierząt jest przyjmowanie programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt (na podstawie art. 11a ustawy o ochronie zwierząt). Fundacja ZWIERZ proponuje skorzystanie z pomocy ekspertki, z dziedziny prawa zwierząt przy ich tworzeniu. Mowa o opiniowaniu projektów programów.
Dla pracowników urzędów gmin został przygotowany cykl szkoleń nt. obowiązków gminy w zakresie ochrony zwierząt. Szkolenia odbędą się online, za pośrednictwem platformy ZOOM, w godzinach pracy urzędów. Zakładamy aktywną formę spotkań, prosimy wiec o zapewnienie odpowiedniego sprzętu (z mikrofonem i kamerą) i dostępu do łącza internetowego.

Tematyka szkoleń to:
  • tworzenie i realizacja programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt,
  • zapobieganie bezdomności zwierząt - okiem klinicysty,
  • odbiory zwierząt w trybie art. 7 u.o.z.
Każda gmina otrzyma spersonalizowane materiały (plakaty i ulotki) promujące Akcję wśród mieszkańców. Otrzymają Państwo także informatory o zapobieganiu bezdomności w gminach oraz o opiece nad kotami wolno żyjącymi. Wszystkie materiały zostaną Państwu przesłane w formie elektronicznej oraz tradycyjnej.

WZORY DOKUMENTÓW

Etapy i harmonogram
ZWIERZowej Akcji Kastracja! dla gmin

1
Etap
21 października - 30 listopada 2025 r.

NABÓR GMIN

Przyjęcie zgłoszeń od Gmin chcących dołączyć do ZWIERZowej Akcji Kastracja!
Zgłoszenia do Akcji przyjmowane są przez formularz dostępny na stronie.

2
Etap
grudzień – marzec 2025/26 r.

PRZYGOTOWANIA DO AKCJI

Etap ten obejmuje:

  • szkolenia dla pracowników gmin,
  • podpisanie dokumentów (porozumienie i umowa darowizny) przez Fundację ZWIERZ oraz gminę,
  • tworzenie gminnych programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności.

3
Etap
luty – maj 2026 r.

PROMOCJA AKCJI W SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

Urząd Gminy otrzyma od Fundacji ZWIERZ materiały informacyjne dla mieszkańców w celu promocji Akcji.

4
Etap
kwiecień – listopad 2026 r.

REALIZACJA ZWIERZowej Akcji Kastracja! w Gminach

To czas na wykonywanie zabiegów kastracji i znakowania zwierząt oraz sprawozdawania z realizacji zadania.

5
Etap
grudzień 2026 r.

PODSUMOWANIE I EWALUACJA AKCJI

Ostatni etap to podsumowanie podjętych działań, świętowanie sukcesów i wyciąganie wniosków do dalszej działalności.

ZGŁOŚ SWOJĄ GMINĘ DO UDZIAŁU W PROJEKCIE

    NAZWA GMINY

    NAZWA POWIATU

    NAZWA WOJEWÓDZTWA

    RODZAJ GMINY

    LICZBA MIESZKAŃCÓW

    ADRES KORESPONDENCYJNY GMINY

    DANE BURMISTRZA

    OSOBA DO KONTAKTU WS. PROJEKTU

    Czy w gminnym programie przeciwdziałania bezdomności zwierząt na rok 2025 uchwalony i realizowany był program kastracji zwierząt właścicielskich? * taknie
    Czy w gminnym programie przeciwdziałania bezdomności zwierząt na rok 2025 uchwalony i realizowany był program znakowania zwierząt właścicielskich? * taknie
    Czy w gminnym programie przeciwdziałania bezdomności zwierząt na rok 2025 uchwalony i realizowany był program kastracji i znakowania kotów wolno żyjących? * taknie
    Czy Państwa Gmina uczestniczyła w poprzednich edycjach ZWIERZowej Akcji Kastracja!? * taknie
    Czy Gmina korzystała z innego wsparcia w realizacji zadań fakultatywnych zgodnie z art. 11a. ust 3 i 3a u.o.z? * taknie

    Informatory

    Informator - Obowiązki gminy w zakresie opieki nad kotami wolno żyjącymi.
    Informator

    Obowiązki gminy w zakresie opieki nad kotami wolno żyjącymi.

    czytaj więcej
    Informator - O zapobieganiu bezdomności zwierząt
    Informator

    O zapobieganiu bezdomności zwierząt

    czytaj więcej
    Informator - Opieka nad kotami - zadanie własne gmin
    Informator

    Opieka nad kotami - zadanie własne gmin.

    czytaj więcej

    NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

    Akcja Kastracja! to ogólnopolski projekt mający na celu zmniejszenie bezdomności wśród zwierząt, upowszechnienie ich humanitarnego traktowania oraz wzmocnienie ochrony zwierząt na obszarach wiejskich, edukację zmieniającą świadomość lokalnych społeczności. Projekt jest skierowany do gmin wiejskich i wiejsko-miejskich, Fundacja ZWIERZ udziela gminom wsparcia finansowego, realizowanego w formule „pół na pół”. Oznacza to, że każda gmina zakwalifikowana do ZWIERZowej Akcji Kastracja! przeznacza 5 000 zł na wykonanie zabiegów, a Fundacja ZWIERZ przekazuje drugą część – kolejne 5 000 zł.
    Nie.
    Tak, gminy, które zakwalifikowały się do Akcji Kastracja! przechodzą cykl bezpłatnych szkoleń online prowadzonych przez ekspertów z dziedziny zapobiegania bezdomności.
    Tak.
    Tak.
    Gmina zobowiązuje się do wpisania każdego zwierzęcia oznakowanego mikroczipem (transponderem) do Międzynarodowej Bazy Danych SAFE ANIMAL bądź innej ogólnopolskiej lub międzynarodowej bazy zwierząt oznakowanych działającej na terenie Polski i zarejestrowanej w Europetnet. Zadanie to zostanie wykonane przez lekarza weterynarii albo przez gminę.
    Po zawarciu dokumentów (porozumienia i umowy darowizny). Wzory dokumentów są dostępne na stronie: ww.akcjakastracja.org
    Akcje Kastracja! można rozpocząć po zakwalifikowaniu się do Akcji, podpisaniu wszystkich dokumentów, zaopiniowaniu przez Fundację ZWIERZ Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobieganiu bezdomności, przyjęciu programu przez Radę Gminy oraz przeprowadzonej akcji promocyjnej.
    Tak, informatory są dostępne na naszej stronie internetowej: https://akcjakastracja.org/dla-gmin/#informatory-gminy
    Wyniki naboru zostaną ogłoszone do 15 grudnia 2025 roku.
    Akcja Kastracja! podzielona jest na kilka etapów:
    Nabór: 21.10.2025 r. - 30.11.2025 r.
    Ogłoszenie wyników: 10.12.2025 r.
    Przygotowanie do Akcji Kastracja!: listopad 2025 r. - styczeń 2026 r.
    - szkolenia dla pracowników gmin,
    - podpisanie dokumentów (porozumienie i umowa darowizny) przez Fundację ZWIERZ oraz gminę,
    - tworzenie gminnych programów opieki nad zwierzętami bezdomnymi i zapobiegania bezdomności. Promocja Akcji wśród lokalnej społeczności: luty- maj 2026 r.
    Realizacja ZWIERZowej Akcji Kastracja!: kwiecień 2026 r. - listopad 2026 r.
    Podsumowanie i ewaluacja Akcji: grudzień 2026r.
    ZWIERZowa Akcja Kastracja! to:
    • wsparcie finansowe – na wykonanie zabiegów kastracji oraz trwałego znakowania kotów wolno żyjących oraz psów i kotów będących pod opieką mieszkańców. Fundacja ZWIERZ przekaże środki finansowe w wysokości do 5 000 zł, pod warunkiem przekazania przez gminę kwoty co najmniej tej samej wysokości, na ten sam cel,
    • bezpłatne szkolenia online — dla pracowników urzędów gmin,
    • bezpłatne materiały promocyjne – plakaty promujące Akcję wśród mieszkańców,
    • wsparcie merytoryczne – przez cały czas trwania projektu.
    Jedynym kosztem uczestnictwa w projekcie jest wkład własny gminy na przeprowadzanie zabiegów kastracji i znakowania zwierząt przebywających pod opieką mieszkańców oraz kotów wolno żyjących. Zaznaczyć trzeba, że środki te pozostają w budżecie gminy i są wydatkowane na realizację zadań własnych gminy.
    Akcja Kastracja! trwa do 30 listopada 2026 r., ostatnie sprawozdanie z wykonanych zabiegów oraz rozliczenie całej kwoty należy przesłać do 15 grudnia 2026 r.
    Nie. Zwierzę powinno zostać oznakowane najpóźniej w dniu zabiegu kastracji.
    Co do zasady nie. Jednak wyjątek stanowi sytuacja, w której opiekun zwierzęcia oznakował je wcześniej we własnym zakresie. Wówczas taka osoba może skorzystać z dofinansowania i bezpłatnie wykastrować psa/kota (w sprawozdaniu należy podać numer chip, nawet jeśli zwierzę było wcześniej oznakowane).
    Podstawowym założeniem jest finansowanie zabiegów zarówno psów i kotów przebywających pod opieką mieszkańców, jak i kotów wolno żyjących. Jednak są okoliczności, które przewidują odstępstwo od tej zasady (np. gmina wskazuje na szczególnie duży problem populacji kotów wolno żyjących). W celu ustalenia indywidualnych warunków uczestnictwa prosimy o kontakt mailowy.
    Tak. Gmina może podpisać umowę z kilkoma gabinetami. Większa liczba gabinetów poprawia dostępność zabiegów kastracji i znakowania wśród mieszkańców. Ważne, aby w umowie z każdym zakładem leczniczym znalazły się wymagane Porozumieniem postanowienia.
    Nie, w naborze do V edycji ZWIERZowej Akcji Kastracja! będziemy rozpatrywać kandydatury gmin wiejskich i wiejsko-miejskich. Wyjątek stanowić mogą gminy miejskie nieprzekraczające 20 tys. mieszkańców.
    Tak, zgodnie z Regulaminem współpracy z gminami program powinien zawierać następujące postanowienia:
    • zasady ubiegania się przez mieszkańców gminy o nieodpłatną kastrację i znakowanie psów i kotów, w tym kto i gdzie może się zgłosić w tej sprawie, określenie, czy są wymogi dodatkowe, jak np. potwierdzenie wykonanego szczepienia na wściekliznę, zakres opłacanych usług oraz środki przeznaczone na to działanie, a także wskazanie międzynarodowej lub ogólnopolskiej bazy zwierząt oznakowanych, w której będą rejestrowane zachipowane przez gminę zwierzęta;
    • zasady finansowania zabiegów – wskazanie kwoty przeznaczonej na zadanie oraz zasady pokrywania przez gminę kosztów zabiegów w 100%, tj. 50% stanowią środki gminne i 50% stanowią środki otrzymane przez gminę z Fundacji ZWIERZ;
    • zasady poddawania kastracji i znakowania kotów wolno żyjących, w tym postanowienia kto te zwierzęta wskaże i odłowi oraz przewiezie do zakładu lekarsko-weterynaryjnego (konieczne jest wskazanie zakładu), gdzie zwierzęta te zostaną przetrzymane po zabiegu, zasady ponownego wypuszczenia ich na wolność lub przekazania do adopcji.
    Nie. Wypełnienie zgłoszenia oznacza tylko wyrażenie chęci do udziału w projekcie i jest potrzebne w procesie kwalifikacyjnym. Udział w projekcie jest wiążący dopiero po podpisaniu przez obie strony porozumienia i umowy darowizny.
    W przypadku niewydatkowania przez gminę całej kwoty:
    • gmina zwraca się do Fundacji o przedłużenie udziału w projekcie, aż do wyczerpania wskazanych środków albo
    • gmina zwraca połowę pozostałej kwoty na rachunek bankowy Fundacji, z którego została przekazana darowizna.